Raimond de Prez
Wethouder gemeente Delft
O.a. stedelijke vernieuwing

Bouwplannen uit het verleden bieden geen bouwgaranties voor de toekomst. Tenzij –zoals in Delft gebeurt - geluisterd wordt naar wat de toekomstige kopers of huurders precies willen. Particulier opdrachtgeverschap heeft toekomst.


Twee jaar geleden: plannen voor 1.300 nieuwbouwwoningen in de Delftse Harnaschpolder. Grootscheepse renovatieplannen in twee andere Delftse wijken met voornamelijk sociale-huurwoningen, de Poptahof en de Bomenwijk. En binnen enkele jaren komen er in het spoorgebied nog zo’n 1.400 woningen bij, als de spoortunnel er is.
En toen kwam de crisis.
Toekomstige bewoners hielden de hand op de knip. Delft in nood – konden we wel blijven bouwen?

We zijn nu twee jaar verder. De transformatie van Poptahof en de Bomenwijk verloopt voorspoedig. En in de Harnaschpolder zijn zo’n 350 woningen opgeleverd of in aanbouw. In deze wijk verloopt het bouwproces wel iets trager dan gepland. Ook is de bouwvolgorde aangepast: eerst de goedkopere koopwoningen en sociale woningen, minder woningen tegelijk, én meer verschillende woningen, afhankelijk van wat de toekomstige bewoners zélf willen. Ze kunnen via een inruilfonds ook verkoopzekerheid krijgen over de woning die ze achterlaten. Daarnaast is de inrichting van de wijk – de aanleg van wegen, van scholen, van groen en van het park – naar voren gehaald. De skyline van Delft wordt nog steeds gekenmerkt door bouwkranen die driftig bouwstenen verplaatsen en aanleveren.

Onder welke voorwaarden ben je bereid om een nieuwe stap in je wooncarrière te maken? Deze vraag heeft centraal gestaan bij de manier waarop we in Delft met de crisis zijn omgegaan. Want laten we wel wezen: we bouwen woningen voor mensen. De vraag is dus: hóe willen mensen wonen? Sommigen willen een grote woonkamer, anderen een tuin aan het water, weer anderen stellen bijzondere eisen aan de keuken of de douche. Of ze hebben graag een grote slaapkamer. Of een bijkeuken die aan de garage grenst. Kunnen ontwikkelaars aan deze individuele wensen tegemoet komen? Ja. Niet door standaard rijtjeswoningen in serie op te leveren, maar door maatwerk te bieden, via particulier opdrachtgeverschap. Dat is wat we in Harnaschpolder zijn gaan toepassen. En in Poptahof en de Bomenwijk worden woningen niet alleen te huur aangeboden, maar ook te koop of ‘te woon’. Dus wonen tegen financiële voorwaarden die de bewoner het beste passen.

Misschien klinkt het alsof we hier in Delft nu iets nieuws bedacht hebben. Niets is minder waar. We hebben van de huidige nood een oude deugd gemaakt. Want particulier opdrachtgeverschap is oud. Veel ouder dan bijvoorbeeld de klinkerweg naar onze historische binnenstad, waar tal van monumentale woningen, inderdaad, via particulier opdrachtgeverschap van de grond zijn gekomen. Dus misschien wordt in de Harnaschpolder wel de historische buitenwijk van de toekomst gebouwd.

De crisis kan dus ook een kans zijn. Een deugd. Door heel goed te luisteren naar wat bewoners wensen, verwachten en als voorwaarde stellen, willen ze bereid zijn een nieuwe stap in hun wooncarrière te maken. Kleinschaligheid, geen standaardbouw – maar maatwerk als de nieuwe standaard. Kan dat zomaar? Als we – woningcorporaties, ontwikkelaars en gemeente – willen blijven bouwen, zullen we wel moeten en willen. En van een gemeenschappelijke nood dezelfde deugd durven maken. Dit leidt tot nieuwe ontwikkelingsvormen, waarbij de bewoners een belangrijke plaats innemen. Zij spelen al een rol als de plannen nog op de tekentafel moeten worden ontwikkeld en ingekleurd.
Dan kun je wel blijven bouwen.

Raimond de Prez
Wethouder gemeente Delft
O.a. stedelijke vernieuwing